σημαντικός ηγεμονικός μυκηναϊκός θολωτός τάφος (1500-1100 π.Χ) μοναδικός για τη ΒΔ Πελοπόννησο. Η μελέτη του θα αποκαλύψει σημαντικές λεπτομέρειες για τον πρωτεύοντα ρόλο που διαδραμάτισε η περιοχή του Βαρθολομιού στα μυκηναϊκά χρόνια. Σημαντικές επίσης ενδείξεις αρχαίου οικισμού του 5ου έως 3ου αιώνα π.Χ ήρθαν στο φως σε ανασκαφές της εφορείας αρχαιοτήτων Ηλείας στο κέντρο ακριβώς του σύγχρονου οικισμού του Βαρθολομιού. Η ποιότητα της κεραμικής και των υπολοίπων ευρημάτων συνδυαζόμενα με άλλες ενδείξεις (π.χ. κάτοπτρο με παρουσίαση Σατύρων και νύμφης από το νεκροταφείο στο Τραγάνι) δείχνουν ότι πρόκειται για μια σημαντική αρχαία κώμη της οποίας το όνομα παραμένει ακόμα αταύτιστο. Κατά τη διάρκεια των ίδιων ανασκαφών εντοπίστηκαν και ερευνήθηκαν στη θέση Ρωμαίικα (περιοχή λαϊκής αγοράς) αλλά και πλησίον του Β’ Δημοτικού σχολείου κεραμοσκεπείς τάφοι της ύστερης αρχαιότητας (3ος – 6ος αιώνας μΧ) με ενδιαφέρουσες ενδείξεις ταφικών εθίμων και του τρόπου ζωής των κατοίκων της εποχής αυτής.
Ανάλογο νεκροταφείο με περίπου 80 τάφους ανασκάφηκε στην περιοχή Τραγάνι. Οι τάφοι αυτοί βρίσκονται αρχικά κάτω από ένα μεγάλο τύμβο διαμέτρου περίπου 30 μέτρων.
(Πηγή: έργον της εφορίας αρχαιοτήτων Ηλείας 2006-2014.)
ΑΠΟ ΠΟΥ ΠΗΡΕ ΤΟ ΟΝΟΜΑ ΤΟΥ ΤΟ ΒΑΡΘΟΛΟΜΙΟ
.jpg "Βαρθολομιό")
Κατά τη διάρκεια της Φραγκοκρατίας (1204- 1430 μ.Χ.), το Βαλτοχώρι ή Βατραχοχώρι πήρε το όνομα Βαρθολομιό από το Φράγκο ιππότη Βαρθολομαίο ΙΙ Γκίζη που διαφέντευε στην περιοχή. Η παράδοση μάλιστα λέει πως ο Φράγκος Βαρθολομαίος ερωτεύτηκε μια όμορφη κοπέλα, τη Λυγιά. Το μέρος που την πρωτοσυνάντησε είναι το σημερινό Καρδιακάφτι και από τη μεγάλη χαρά του , την ημέρα του γάμου τους, χάρισε πολλά στρέμματα γης στους δουλοπάροικους κατοίκους της περιοχής.
.jpg "Τρένο Βαρθολομιού")
.jpg "Σιδηροδρομικός σταθμός Βαρθολομιού")
ΟΙ ΚΑΤΑΚΤΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΟ ΠΕΡΑΣΜΑ ΤΩΝ ΧΡΟΝΩΝ…
• Την περίοδο της Α΄ Φραγκοκρατίας, το λιμάνι της Γλαρέντζας (Κυλλήνης) γνώρισε ημέρες δόξας και πλούτου. Στο Βαρθολομιό άνθιζε η μεταξοτροφία. Έτσι, η ανάπτυξη του εμπορίου μεταξιού προσέφερε ανακούφιση μέχρι τη στιγμή που οι Φράγκοι άρχιζαν να καταπιέζουν τους κατοίκους να ασπαστούν το καθολικό δόγμα.
• Στα 1420 μ.Χ. όλη η Πελοπόννησος βρισκόταν στα χέρια των τριών αδερφών Παλαιολόγων. Στην περίοδο της Α΄ Τουρκοκρατίας (1460-1687 μ.Χ.) καταστράφηκε ο πρώτος ναός της Παναγίας. Αντί αυτού, χτίστηκε ο μικρός ναός του Αγίου Νικολάου σε απόσταση από το Τουρκικό τζαμί και έξω από το χωριό, εκεί που βρίσκεται το Κοιμητήριό μας.
• Το 1668 μ.Χ. ο Μοριάς περνά στους Ενετούς. Το 1687 επιδημία πανώλης αποδεκατίζει το Βαρθολομιό ενώ τρία χρόνια μετά (1700 μ.Χ.) κτίζεται και δεύτερος ναός αφιερωμένος στην «Κοίμηση της Θεοτόκου».
• Το 1715 μ.Χ. ξεκινά η Β΄ περίοδος της Τουρκοκρατίας, η οποία άφησε άσχημα κατάλοιπα στο γένος μας.
• Το 1804 μ.Χ. ανάβει η φλόγα της ελευθερίας και η εξέγερση είναι προ των πυλών. Οι Βαρθολομαίοι μυούνται στη Φιλική Εταιρεία κι ο οπλαρχηγός της Γαστούνης Γ. Σισίνης επιβάλλεται σε όλη την πεδινή Ηλεία.
(Πηγή: «Το Βαρθολομιό» Α. Μπράτης)